Cichorei en smalle weegbree krijgen een steeds grotere rol in het kruidenrijke grasland. In Nieuw-Zeeland loopt men op de troepen vooruit en heeft de gemiddelde boer al minimaal 10% van deze kruiden in het grasland staan. Brent Stirling van het Nieuw-Zeelandse veredelingsbedrijf Cropmark biedt vijf inzichten uit de praktijk.

1. DE UITDAGING IS NIET OM VEE AAN CICHOREI TE LATEN BEGINNEN, MAAR OM ZE TE LATEN STOPPEN.

In Nieuw-Zeeland zijn we erg afhankelijk van beweiding, onze dieren lopen 12 maanden per jaar buiten. We laten hen zelf hun rantsoen oogsten en leren veel van hun reacties. Hoewel jonge dieren vaak eerst nog wat argwanend knabbelen aan de cichorei, is er niet veel overtuigingskracht nodig om hen cichorei te laten vreten. De uitdaging zit juist in het stoppen. Bij gemengd grasland zien we dat de dieren  eerst zoeken naar de cichorei, daar ontstaan allemaal kale plekken. Cichorei is echter snel en kostenefficiënt door te zaaien: binnen 6 weken en met maximaal een halve kilo zaad per hectare is je perceel weer volwaardig gemengd grasland.

Brent Stirling van Cropmark: 'Efficiënte melkproductie door goed verteerbare smalle weegbree'

2. EEN GLAD ZAAIBED EN OP TIJD MAAIEN ZIJN DE SLEUTELS TOT EEN SUCCESVOLLE TEELT.

Hoe egaler het zaaibed, hoe meer kans van slagen. De beste en gemakkelijkste manier is om het zaad uit te strooien en vervolgens in te rollen. Een cichoreiplant heeft slechts 6 tot 7 weken nodig om tot een maaibaar gewas te komen. Het is van belang om te maaien of te beweiden voordat het gaat bloeien, ongeacht de massa van het gras. In Europa zie ik vaak dat boeren pas na 12 weken gaan maaien, maar  dit leidt tot reproductieve cichorei. Die is onsmakelijk en moet worden afgetopt, wat tot plantsterfte kan leiden. Op tijd maaien of beweiden dwingt de planten om vegetatief te blijven en voorkomt plantverlies door holle stengelrot.

3. MET CICHOREI KRIJGT GRAZEND VEE EEN MAXIMUM AAN MINERALEN VANUIT DE BODEM BINNEN.

De cichorei wortelt zo’n meter diep in de bodem. De waarden van zink, mangaan, kalium, magnesium, ijzer, calcium en koper zijn daardoor twee tot vijf keer zo hoog als die van meerjarig raaigras, blijkt uit een mineralenanalyse. Dit maakt cichorei perfect als aanvulling op het rantsoen van melkvee.

4. DOOR EEN LICHTE VERTEERBAARHEID HOUDT DE KOE MEER ENERGIE OVER VOOR DE PRODUCTIE VAN MELK.

De verteerbaarheid van cichorei en weegbree ligt met zo’n 80% erg hoog, als ook de omzetbare energie (ME), die met 9-12% hoger ligt dan dat van raaigras (7-9%). Ter verduidelijking: voor de kruiden heeft de pens gemiddeld 2,5 uur nodig om 1 kilo drogestof met 50% te verminderen, voor raaigrassen kost dit de pens 6 uur. Dus dieren die uitsluitend gras grazen verbruiken meer energie om het materiaal te verteren. Dit gaat ten koste van de energie om melk te produceren.

5. CICHOREI EN SMALLE WEEGBREE DRAGEN BIJ AAN EEN TOEKOMSTBESTENDIGE VEEHOUDERIJ.

Bij hitte en gebrek aan neerslag droogt raaigras uit. Het enige voedergewas dat standhoudt in deze regio is cichorei. Door de diepe  beworteling kan de plant bij vocht buit diepere bodemlagen én heeft hij meer waterbergend vermogen. Daarnaast zorgen smalle weegbree en ook cichorei dat koeien meer urineren. De N die wordt uitgescheiden is dus in een meer verdunde vorm, wat resulteert in een lagere N-belasting. Op die manier kun je de hoeveelheid N in het rantsoen die wordt uitgescheiden verminderen.