Meer opbrengst uit wintertarwe

Dat deze opbrengstpotentie in de praktijk nog niet volledig wordt benut, komt onder meer doordat akkerbouwers zich in hun teeltkeuzes en -maatregelen vooral laten sturen door de hoog salderende gewassen.

Tarwe vervult vooral de rol van rustgewas en staat in dienst van het bouwplan. Toch laten de ervaringen van Adriaan Boudeling (Flevoland), Gerlof Bergmans (Friesland) en Leendert Hanse (Zeeland) zien dat gerichte teeltoptimalisaties ook dan kunnen leiden tot belangrijke opbrengstverbeteringen en een kleinere kloof tussen potentie en praktijk.

Opbrengsten van wintertarwe op topniveau

Internationaal bekeken zijn de hectareopbrengsten van wintertarwe in Nederland van zeer hoog niveau, ruim twee keer hoger dan het wereldgemiddelde.

Dat de praktijk niet één-op-één meestijgt met de opbrengstpotentie is deels logisch. Proefvelden liggen op goede percelen en worden onder goede omstandigheden gezaaid, terwijl praktijkpercelen bijvoorbeeld ook na late rooivruchten nog de grond in moeten.

Toch valt met aandacht en teeltkennis extra opbrengst te realiseren. In Engeland zijn opbrengsten van meer dan 15 ton per hectare onder praktijkomstandigheden al meerdere keren gerealiseerd en het land is met meer dan 17 ton per hectare zelfs wereldrecordhouder.

De YEN-competitie is daar mede debet aan. Dit kennisnetwerk maakt inzichtelijk welke managementfactoren de beste telers gebruiken om dicht bij 15 ton wintertarwe per hectare te komen.

De stip op de horizon: 15 ton per hectare

Volgens onderzoek van Wageningen University & Research ligt de praktisch haalbare opbrengst van wintertarwe in Nederland momenteel rond de 13 ton per hectare. Opbrengsten van 15 ton per hectare worden vooralsnog voornamelijk gerealiseerd in onderzoeksprojecten onder experimentele omstandigheden.

Tegelijkertijd staan keuzes rondom grond, perceel, inzaai, bemesting, gewasbescherming en oogsttijdstip in de praktijk vaak in dienst van gewassen met een hoger rendement.

Desondanks is de ambitie helder: 15 ton wintertarwe per hectare is de stip op de horizon.

De waarde van tarwe in het bouwplan

Naast de opbrengst heeft wintertarwe een belangrijke functie binnen het bouwplan:

• Houdt de bodem als rustgewas in goede conditie
• Bevordert de aanvoer van organische stof
• Creëert ruimte voor effectieve bestrijding van (wortel)onkruiden
• Geeft als gidsgewas met behulp van precisielandbouw waardevol inzicht in de bodemconditie
• Doorbreekt de cyclus van bodemgebonden ziekten en plagen als breekgewas
• Biedt uitstekende mogelijkheden voor een geslaagde nateelt met een groenbemester